Onderzoek spindoctoring

Voor het onderzoek zijn er ruim veertig voorlichters, Kamerleden en journalisten die actief zijn in politiek Den Haag geïnterviewd. Hen is gevraagd naar de spintechnieken die in Nederland worden toegepast en of er daadwerkelijk spindoctors actief zijn op het Binnenhof.

In de media wordt steeds vaker verwezen naar het fenomeen spindoctoring. Ministers die een vlekkeloos interview geven voor een krant, Kamerleden die ineens sterker voor de dag komen in debatten en voor de televisiecamera. Vaak worden achter dit soort voorbeelden al tactieken en strategieën van spindoctors verwacht. In de media duikt de term steeds vaker op. Er worden ook spindoctors aangewezen. Jack de Vries is vaakgenoemd als souffleur en belangrijkste strateeg van Minister President Balkenende. Vooral tijdens de verkiezingscampagne van 2006 kwam Balkenende sterk voor de dag en wist de PvdA constant in de beeldvorming als draaipartij neer te zetten. Ander bekend voorbeeld is Kay van de Linde, die Pim Fortuyn begeleidde bij zijn eerste stappen in de politiek en Rita Verdonk tot voor kort adviseerde bij het opzetten van haar nieuwe politieke beweging.

Spindoctoring is groot geworden in de Verenigde Staten. De term werd rond de verkiezingen van Ronald Reagan voor het eerst toegepast. Er liepen mannetjesmakers rond die bezig waren met het verdraaien van de feiten en de beeldvorming. Ze werden spindoctors genoemd, met spin werd het effect bedoeld wat een honkballer of tennisser geeft bij slaan van de bal. Het vak ontwikkelde zich in een rap tempo in met name Groot Brittannië en de VS.

Ook in Nederland zijn politieke partijen steeds meer afhankelijk geworden van de media. Alles moet uit de kast worden gehaald om zich goed te kunnen profileren in de media. Er worden steeds meer adviseurs in de arm genomen met kennis van PR en communicatie. Zij moeten alles doen om positieve beeldvorming van hun politicus te bewerkstelligen.

Spindoctoring is een mythe geworden. Het vak is geromantiseerd in series als ‘ West Wing’ en films als ‘Wag the Dog’ en ‘The Queen’. In Groot-Brittannië werd de term ‘spinning’ gretig gebruikt door journalisten die alle overheidscommunicatie rond Blair meer dan zat waren. De term ‘spin’ is in bijna dagelijks in elke tabloid terug te vinden. In Nederland worden de pro-actieve communicatie adviseurs rond ministers en Kamerleden ook geduid als spindoctors. De toename is ondermeer te wijten aan de toenemende Amerikanisering in de Nederlandse politiek.